Arama Kelimenizi yazıp Enter'a basınız.

Mekke’de Mühendis Olarak Çalışan Türk’ün Hikayesi!

Süleyman Altındiş 30 yılı aşkın süredir Mescidi Nebevi’nin kontrol mühendisliğini, aynı zamanda Emir Sultan Saraylarının kontrol mühendisliğini yapmış. Şu anda ise Mekke-i Mükerreme de Kâbe-i Muazzama genişletme Bin Ladin Group,  projelerini devam ettirmektedir. Kendisine “hoca” diyerek hitap ediyorum çünkü hocamızın gönlüne kutsal toprakların ilhamı sinmiş adeta. Röportajımız dışında bizlere burada yaşadığı pek çok lütufkâr hadiselerden de bahsetti.

Evet, gün geldi çattı Zemzem Tower Hotel de Simit Sarayı’nda hocamızla görüştük. Burada başlayan sohbetimiz Kâbe-i Muazzama ve çevresinde olup biten inşaatı tamamen, saatlerce izleyebileceğimiz otelde yemekle nihayetlendi. Hocamızın Mühendis yanından ziyade yemek boyunca yediğimiz her bir lokmanın esrarını, şükrünü, Peygamber Efendimizi de anlattı bana. Bu da bana hediye olarak el sağlıklığı oldu.

Süleyman Altındiş kimdir? Buralara geliş hikâyeniz nasıl bize biraz bahseder misiniz?

1979 yılında Suudi Arabistan’a geldim. O gün bu gündür belki bir yıl sonra dönerim diye planlamıştım ama Allah’ın takdiri öyle değilmiş. Kalmaktan da memnunun çünkü bu 35 yılımın 30 senesi Medine’de geçti yaklaşık 3-3,5 sene Mekke de geçti, yaklaşık 2 senede Cidde de geçti. İlk gelme hikâyem Milliyet (hiç okumadığım bir gazetenin) gazetesinin iş ilanları bölümünde Medine’ye Ravza-i Mutahhara için Elektrik Mühendisi alımının yapılacağı ilanı idi. Bu gazetenin bu ilanını çöpte görüp başvurdum. Yollara düştüm. O gün bu gündür buralardayım.

Medine-i Münevvere ve Mekke-i Mükerreme’deki tamamlanmış projelerinizden biraz bahseder misiniz?

Bu güne kadar yaklaşık 50 ye yakın proje bitirdik bunların içinde çok istisna projeler var; mesela Medine’de Mescid-i Nebevi ’nin Peygamber Efendimizin mescidinin 10 yıl kontrol mühendisliğini yaptım. Bunun dışında sıfırdan ve bazıları da tadilat restorasyon şeklinde olmak üzere Kıbleteyn Mescidinin inşaatını yaptık, Cuma Mescidi’nin inşaatını yaptık. Hz. Ali, Hz. Ebubekir, Hz. Ömer ve Gamame Mescidlerinin resterasyonunu yaptık. Mekke’de Umre Mescidi bir diğer adıyla Tenim Mescidi-Hz. Aişe Mescidi diye geçer o projeyi sıfırdan yaptık. 1984 de yapmıştık Umre Mescidinin inşaatını bu diğer bahsettiğim projeleri de 1986-1987 tarihlerde yapmıştık. Onun dışında yollar, köprüler, oteller gibi bir sürü projeler yaptık ama ben bunları o kadar önemsemiyorum öbür projelerin bir benzeri yok onun için o projeler benim için çok özel Allahın (c.c) lûtfü keremiydi ve bir şekilde denk geldi ve bizde çalıştık.

Hocam 30 yıl aradan sonra Medine’den ayrıldınız burada ki geçen günlerinizden bahseder misiniz?

Önceden bir şirkette çalışıyordum. Çalıştığım şirkette elektrik mekanik bölüm müdür olarak yapmış olduğumuz projeler Mekke Hızlı Tren İstasyonu idi. Ondan sonra bunun yanında bir başka proje olarak Kâbe’nin etrafını genişletme projesi onun hakkında söyle bilgi vermek isterim Kâbe’nin etrafını genişletme projesi iki çerçevede iki ana başlık altında ele alınıyor. Bunlardan bir tanesi sadece namaz kılmak için yapılan bölümü var Şamîye ismi ile geçiyor. O Şamiye bölgesinde gelen insanlar sadece tavaf yapmak gibi bir imkânı yok orası sadece namaz kılmak için. Şimdi ordan gelen insanlar ibadetlerini yapmak için sıkıntı çekmesinler diye 15 bin tane tuvalet yapılacak.

15 bin?

Evet, o kadar büyük bir rakam. Yine aynı şekilde 15 bin tane abdest musluğu var ve yine bu kadar büyük rakamlarla lavabolar ve benzeri şeyler olacak. Bunlar tamamen bodrum katta aşağıda. Bunun dışında bizim şuanda yapmakta olduğumuz proje, o projede benim çalıştığım dönemde biz 450 tane tuvalet yaptık.

Peki, hocam şuan da Mekke’de yapılacak olan projeler nelerdir?

Akıllara seza ciddi bir projemiz var! 1. Proje Kabe’yle ilgili, tamamen oraya konsantre olunmuş bir proje, burası tavaf alanı ‘’methaf’’ diye geçiyor. Yani Kâbe’nin etrafındaki tavaf alanının inşaatı bundan yaklaşık 20 sene evvel Suudi Arabistan’ın yapmış olduğu genişletme projesi tamamen yıkıldı sıfırdan yapılıyor. Yani orda herhangi bir şekilde bir işlem yapma durumu söz konusu değil.  Binayı tamamen yıkıp indirip yeniden yapılıyor. Eskiden giriş + 1 kat + çatı katı şeklindeydi. Şimdi yaklaşık 5 kat oluyor. 5. Katta böyle bir ihtimal var ama yapılır mı yapılmaz mı bilmiyorum ama yürüyen bank koyma ihtimalimiz var çatıya, dolayısıyla orda yürüyen bank olması halinde yürümekte zorluk çeken sakat hasta yaşlı insanlar rahatlıkla tavaf yapabilecekler.

Bu işin bir yanı, 2.si Safa Merve tarafı Allah’ın izni ile tamamen bitti. Şimdi ise Şamiye tarafı yapılıyor. Bunlar için tanınan süre devlet tarafından resmi rakam resmi tarih 1 yıl. Dolayısıyla bu yılın sonunda bu diğer bölgesi bitiyor önümüzdeki senede bu Zemzem Tower önündeki bölüm minareler duvarlar tamamen yıkılacak yıkıldıktan sonra yeniden yapılacak bu kadar ciddi bir proje. Bu resmi tarih olarak önümüzdeki sene sonunda bitmesi lazım ama büyük bir ihtimalle gecikme payımız olacaktır. Fakat bitirmek için elimizden gelen gayreti yapıyoruz çünkü tamamen bu işlere yoğunlaşmış durumdayız.

Hocam kaç vardiya çalışıyorsunuz?

3 vardiya çalışılıyoruz. 8+8+8 yani 24 saat çalışma durumu mevzu bahis. Bin Ladin bu konuda elinden gelen hizmeti sonuna kadar yapmak için uğraşıyor. Malumunuz üzere Bin Ladin gurubu dünya’da aldığı projeyi en hızlı bitiren tek bir firmadır.

Şamiye bölgesinden biraz bahseder misiniz?

Şamiye’de ki namaz kılmak için Kâbe’nin ölçülerine yakın bir mekân var o proje devam ediyor altındaki tuvaletlerle beraber onlar devreye girmek üzere. Bu projenin devamı olarak bu projeye ulaşılması için bu projeyi yaptınız insanlar buraya nasıl gelecek, insanların buraya gelebilmesi için olması gereken şey yollar yayalar için ve arabalar için iletişim olmak zorunda. Ha bunun için bizim şuanda bizim bölümün yapmakta olduğu işlerden bir tanesi yaya trenleri diye geçiyor. Yaya trenlerinin özelliği 5 yıldızlı otel koridorlarının dekorasyonunda böyle aliminyum kaplama ile içinde aydınlatma klima sistemi olan yerler, mermer. Mesela iki tünel var biri yalnız gidiş biri yalnız dönüş olmak üzere 4 tane tünel var. Birde bunların acil çıkış tünelleri var bunlara bağlı olarak herhangi bir sakat durumda olması dolayısıyla Allah korusun mesela bu tüneller direk olarak Şamiye bölgesine geliyor bu tünellerden bir tanesi Şamiye’den çıkıyor, Cennet-i Mualla’da bitiyor. Yaklaşık 1 km uzunluğunda ondan sonra 1 gidiş 1 geliş aynı şekilde bir tanesi Jarval diye bir bölge var oda 1 gidiş 1 geliş olmak üzere 4 tane tünel var şimdi bunlar yayalar için. Ve bunların yine altında tünellerin içinde giderken onların acil durum herhangi bir şekilde rahatsızlık olup Allah göstermesin bir yangın bir şey olursa özel olarak bu acil durum aramalar içinde ayrılmış bir bölüm var ve bu yayalara hiçbir şekilde dokunmayan bir şey. Ayrıca bu tünellerin içerisinde yine abdest alma yerleri yani oradan geçen insanlar hareme gelirken isterse girip abdestini alıp çıkabilir. Böyle bir şey hazırlanmış vaziyette bu projede çok yakın bir zamanda bitecek bununla ilgili 1 buçuk senelik bir şey kaldı. Onunda üzerinde çalışma devam ediyor. Biz şuan da bu proje ile uğraşıyoruz. Ondan sonra bunun arkasından Mekke’nin trafiğini daha düzenli bir hale getirmek için 3 tane çevre yolu yapılıyor. Bunlardan 1.si 1. Çevre yolu sonra 2. Çevre Yolu sonra 3. Çevre yolu, bunlar bir halka şeklinde Kâbe’nin etrafını sarıyor. Ondan sonra arkasından 2. bir halka geliyor biraz daha dışarı çıkarak 3.bir halka geliyor bunlar çevre yolu diye geçiyor dolayısıyla 3. çevre yolunun gittiği birleştiği yol Umre Mescidinin olduğu hatta bağlanıyor yani bu kadar dışarıda 1. Çevre yolu ise çok yakından hemen Kâbe’nin bitişiğinden geçiyor.  Çünkü insanlar araba ile buraya geldikleri zaman Kâbe’nin altındaki tünelden geçmek zorundalar o tünel çok sıkışıyor trafik buna izin vermiyor. Tamamen rahatlatmak ve kolaylaştırmak adına tarihi bir proje söz konusu İnsan trafiği yaya trafiği arabaların U dönüşü yapması falan bu işe izin vermiyor dolayısıyla çevre yolundan gittikleri zaman o kadar rahat olacak ki istediği tarafa gidecek orayı geçmek için kullanmayacaklar artık onun için rahatlıkla dolaşabilecekler. Şimdi söylediğim gibi bu projeler şuanda tek tek devreye giriyor mesela 1. Çevre yolunun köprüleri inşaat halinde aynı şekilde ona bağlı olarak daha dağlar içinden geçecek olan bölümler var. Tüneller var. Mekke tabiri yerindeyse bir dağlar şehri. Mekke’nin her tarafı dağ onun için bu dağlardan geçmenin iki yolu var bir tanesi tünel, bir tanesi de bu dağları kırıp aşağı indirmek.

Hocam çalıştığınız bu bölümün bir adı vardı tam olarak neydi o?

Evet, Bin Ladin deki çalıştığım bölümün ismi “tüneller, barajlar ve dağların dağ zeminlerinin indirilmesi kaya zeminlerinin indirilip belli bir seviye düşürülmesi” onun için bu çok ciddi iş bu şekilde bunların inşaatı açısından bunlar yapılıyor. İşte bunlar Kabe ile ilgili yine Kabe ile ilgili projeler mesela metro yapılması! Mekke’ye bu yapılacak olan metro merkez olarak Kabe seçiliyor Kabe’ye 6 farklı hattan girilecek bu girilecek olan hatların içinde toplam yaklaşık 3 km de bir tren istasyonu metro tren istasyonu olacak 54 tane bu metronun şimdilik düşünülmüş şekli 186 km dir. Kimisi 30 km öteden geliyor kimisi 20 km öteden geliyor 6 farklı hattan hepsi Kâbe’ye gelecek. Yani tabir yerindeyse 3 km de bir tren istasyonu olacak. Bineceksiniz Kâbe’de ineceksiniz. Hepsi sonuçta Kâbe’ye ulaşacak.

Bunlar yıllar alacak projeler hemen bir anda bitiverecek projeler değil. Peki, Mekke Medine arası ulaşım projeleri nelerdir?

Tabi ki bunlar yıllar alacak projeler. Ulaşım yoluna gelince Mekke ile Medine arasındaki ulaşım daha sağlıklı daha kolay hale getirilecek. Mekke Medine arası hızlı tren istasyonu şimdi bu proje ben Medine’de olan kısmına kısmen bakmıştım kontrol mühendisi olarak çalıştığım dönemde bu projenin 3 devresi var bir tanesi tren istasyonudur. Bir tanesi demiryoludur. Bir tanesi de vagonlar ve logomotifler şimdi tren istasyonları bu projede Mekke’den çıkacak Cidde’ye uğrayacak oradan Medine’ye geçilecek. Ayrıca Rabit diye bir bölge var orada da bir istasyon daha kuracaklar kuruyorlar daha doğrusu yapılıyor. Onu yapmalarının sebebi ilerde herhangi bir şekilde hacılar geldiği zaman burada yani Cidde çok yoğunlaşacağı için gelen hacı sayısı artacak oraya gelmek de zorlanırlarsa diye Rabit’te bir hava alanı yapılıyor orda tren istasyonu olacak. Gemiyle gelenler olsun, uçakla gelenler olsun orda ki tren istasyonunda inecek. İndikten sonra oradan binecekler Cidde’ye gelecekler Cidde’den isterse Mekke’ye geçecek isterse Medine’ye geçecek. Mekke Medine arası yaklaşık 1 buçuk saate düşecek hızlı trenle. Mekke Medine ve bahsetmiş olduğum şehir Rabit’te ki bu tren hattı bir şirket tarafından alınmış inşaatı devam ediyor. Onlarda çok yakın zamanda bitmesi lazım. Ondan sonra bu tren istasyonları ile ilgili projelerin bir tanesini Bin Ladin ve iki ortak olarak bir tarafı Bin Ladin öbürü de yapı merkezi dediğimiz Türkiye’de bir Türk şirketi ikisi birlikte aldı. Bu işi yapı merkezi Eskişehir Hızlı Tren İstasyonunu yapan şirket şuanda Medine’de ki tren istasyonunu yapıyor. Bin Ladin de Mekke’de ki tren istasyonunu yapıyor. Tren yolu hatları da devam ediyor. Yani bu projenin tahmini söylüyorum çünkü resmi rakamda tutmayacak biraz ileriye erteleniyor 2 sene içerisinde bitmesini bekliyoruz Allah’ın izniyle.

Hocam bütün bu genişletme projeleri tek bir firmaya Bin Ladin’e mi ait yoksa birkaç firmaya mı?

Hayır, şimdi bu proje; Suudi Arabistan’ın şöyle bir özelliği var. Mekke ve Medine’ye gayrimüslimler giremez. Öyle olunca gayrimüslimler giremediği için buraya ancak Müslümanların gelip çalışabilmesi lazım. Dolayısıyla Müslüman şirketler gelip çalışabilir. Türkiye aslında buraya olması gereken rağbeti göstermiyor.  Gösterse, burada ciddi manada kendini ispatlayacağı çok ciddi projeler var. İnanılmaz rakamlarda projeler var. Yani telaffuz etmek istemiyorum inanılmaz milyar dolarlara ulaşacak rakamlar. Dolayısıyla burada şimdi en büyük durumda en iyi durumda olan Bin Ladin. Yani yine dediğim gibi öylesine bir rakam olarak söylüyorum ben size Dubai, Bin Ladin ile buranın toplam yarım milyondan fazla çalışanı var. Bir şirketten bahsediyorum bir emirlikten değil! Bin Ladin’in ikinci bir özelliği aldığı işleri vaktinde bitiren maddi yönden bir sıkıntısı olmayan verdiği sözleri ne yapıp edip yerine getiren o güce sahip bir şirket olması münasebeti ile sürekli olarak Ravza’nın diğer bir adıyla Mescid’i Nebevinin ve Kâbe’nin girişimli projeleri Bin Ladin’e veriliyor.

Hocam, Bekir Bin Ladin ile yaşadığınız bir hadise vardı onu bizimle paylaşır mısınız?

Tabi ki Bekir Bin Ladin; Bin Ladin’deki en üst kademedeki bir yönetici, Bin Ladin kardeşlerden de biri. Beni bir iş için çağırmıştı. Bana ve yanımdaki arkadaşlara aynen söyle dedi: “arkadaşlar size bir şey söylemek istiyorum. Devamlı olarak Hareme-i Şerifi genişletme projelerini biz yapıyoruz. Zannetmeyin ki biz dünyanın en iyi mütaahitleriyiz veya en iyi mühendisleriyiz. Mutlaka bizden iyi mütaahitler vardır mühendislerde vardır. Ama bunun böyle olmasının bir hikmeti var bu Allah’ın bir lütfü keremidir. Yalnız size bir şey söyleyeceğim şu sözümü unutmayın! İslam Alem’inin ve Suudi Arabistan’ın gözü üzerimizde. Hata yapmayın arkadaşlar!’’ dedi onun için yani bu kadar konulara hassas bakan bu kadar ciddiye alan bu insanlar burada 3 vardiya bir inşaatta çalıştırıyor ve hatayı en aza, sıfıra indirmeye çalışıyor bu da çocuk oyuncağı değil.

Asıl merak edilen sorulardan biride Osmanlı Revakları, onların durumu nedir?

İyi ki sordun. Şuan da esas aldığımız hallerden biriside buydu. Onlar için bir Türk şirket getirildi özel olarak Türkiye’den gelsin de bizim yıkmadığımızı görsünler manasında. Yani tamamen şahitlik için. Onlar yerinden kaldırıldı genişletme projesi bittikten sonra tekrar yerine konulacak. Buda bir saygının ifadesidir çünkü o revaklar sadece estetik için şuanda kullanılacak. Hiçbir fonksiyonu yok namaz kılmaya filan için. Sadece estetik için kaldırıldı bizzat yerinde görüyorum ben o işle ilgili arkadaşları biliyorum tekrar yerine konulacak proje bitiminde buda bizim ülkemize olan saygının ifadesidir.  Bu oradaki o eserlerinin güzelliğine yapılan saygının ifadesidir. Buda çok güzel bir şey.

Peki, bu hizmetler yapıldı insanlar nerede kalacak? Otellerden hiç bahsetmedik akıbeti ne olacak?

Tabi ki çok ciddi miktarda otel yapılması lazım binlerce otel yapılacak, binlerce… Şuanda yollar yeniden yapılıyor efendim bir taraftan metro var bir taraftan bunlar… Şuandaki mevcut oteller bu yükü kaldıracak durumda değil. Zaten oteller yapı itibari ile buna müsait değil. Dolayısıyla şimdi çok ciddi bir şekilde yeniden Kâbe’nin yakınındaki arsalardaki o eski işe yaramaz binalar yıkılıyor onlar yıkıldıktan sonra yeniden mimari planlama yapılacak o yapılan planlama ile birlikte bunların alt yapısı yapılacak. Alt yapısı dediğimiz pis su hattı temiz su hattı elektrik hattı telefon hattı bunlar yapılmak zorunda bunlar olmazsa binayı yaptınız önünde telefon hattı yok suyu yok pis su hattı bağlantısı yok olamaz.

Bunlar o kadar ciddi projeler ki bunları kelimelerle ifade etmek mümkün değil. Onlar yapıldıktan sonra bunların arkasından bu sefer otel inşaatları başlayacak. Onun için tekrar söylüyorum binlerce otel yapılmak zorunda.

Mesela Medine’deki projeleri biliyorum ben oradaki bir heyet vardı onların yapmış olduğu projeler vardı yeni yaklaşık 2500 tane otel geliyor Medine’ye. Onun için şimdi bir Medine içinde metrodan bahsediliyor. Ondan sonra çevre yolları filan derken yani çok ciddi bir şekilde Mekke’de ve Medine’de bu inşaatların biran evvel yapılma zorunluluğu var çünkü bu yapılan inşaatlar ve bu iki şehirde yapılan hizmetler sadece ve yalnızca buraya gelecek olan hacılara hizmet için. Suudi Arabistan hükümeti diyor ki bu hac konusu ile ilgili olarak bizim buradaki imkânlarımız buna izin veremediği için biz diyor ancak çok küçük bir oran on bin kişide bir kişi yani bir buçuk milyar İslam âleminde 1 buçuk milyon insana hacca gelme izni veriliyor. Şimdi buna bağlı olarak Türkiye’den 74 bin kişinin gelmesine izin veriliyor. Benim hatırladığıma göre geçen sene gelmek için ismini yazdırmış kişi sayısı 1 milyon 385 bin böyle olunca sadece Türkiye’den Dünyadan gelecek olan kişiler kadar talep var. Eee bunun altından kalkmak gerekiyor. Bu şekilde ne kadar daha frene basabilirsiniz. Olmaz. Dediğim gibi bir taraftan bina işleri bir taraftan metrosuydu ulaşımıydı arabayla gelebilmek için yapılacak olan köprüler yollar bunların hepsi gerçekleştirilecek.

Cidde Havaalanı için bir proje var mı? Birde duyduğumuza göre Medine havaalanı projesini TAV Şirketi aldı olarak biliyoruz doğru mu?

Olmaz mı Cidde havaalanı genişletiliyor şuanda. Medine havaalanı genişletiliyor. Evet, Medine hava alanı genişletme projesini Türk Şirket olan TAV ve iki tane yabancı ortağı var burada onlarla beraber projeyi yürütüyorlar. Çok kısa bir zaman belki bir yıl sonra bitirecekler projeler. Bundan yaklaşık bir buçuk iki ay önce hava alanına gittim gözümle gördüm gerçekten mükemmel ötesi bir şey yapmışlar Çok çok güzel. Eee bu ne olacak oraya gelecek olan insanların uçakla gelebilmesine imkân sağlayacak. Öbür türlü insanlar yani beş misli fiyat da ödese oraya uçakla inemiyordu. Uçakları indirebileceği yerler yoktu. Hava alanı girişi çıkışı yolları buna müsait değildi. Çok ciddi bir şekilde dediğim gibi o havaalanını aldılar bu şirketten bir tanesi Tav Şirketi olmak üzere yap işlet devret şeklinde. Bitmek üzere bir yıl sonra arkadaşların söylediğine göre. Tabi beklenmedik şeyler olabilir. Projeler az bir şey ötelenebilir. Yani ciddi anlamda bu yapılan projeler çok sıkı bir takip içersinde. Ve buraya gelecek olan hacılar belki beş milyona çıkacak bilemiyorum zaten bu rakamlar açıklanacaktır şuanda bunları söylemek bir şey değil. Ama asıl amacımız bu projeleri ikiye üçe katlamak.

Hac için bu yıl biraz daha inşaat açısından hazır mı kutsal topraklar?

Şimdi hac olayı tek basına bir hadise değil. Hac olayını etkileyen Mekke’den Medine’den bahsettik. Mesela birde haccın esası Arafat var. Arafat işini hallettik o bitti. Ondan sonra şeytan taşlama vardı onuda hallettik. Oda çok mükemmel oldu. Defalarca hacca gitmiş bir insan olarak şeytan taşlamadaki sıkıntıları bizzat yerinde görüp yaşamış bir insanım. Onun için bugün onlar yok. Yani şuanda herhangi bir şekilde bir sıkıntı doğuracak bir şey yok. İleriye dönül olarak dediğim gibi daha ciddi bir şekilde yapılması gereken inşaatlar devam ediyor. Daha güzel şeyler olacağını bilebiliyoruz Allah’ın izniyle. Hac için bu meyanda hazırız diyebiliriz.

Hocam Kâbe-i Muazzama’nın içinde kurulu olan çelik konstrüksiyon köprünün durumu nedir?

Oda geçici. Tavaf alanı biter bitmez sökülüp atılacak. Hiçbir şekilde orda durması söz konusu değil. Sadece burada yapılacak iki şey vardır. Şuanda yapılmakta olan proje tavafı kesti. Yani sadece içerde tavaf yapılabiliyor. Şuanda o çok katlı olan yerlerde tavaf yapma şansı yok. Çünkü onlar kat olarak birbirine denk gelmiyor. Yani şimdi bu yeni yapılan kat sayısı 5 çıkıyor. Öyle olduğu gibi bunlar birine denk gelmiyor. Orda tam tavaf yapma şansı yok. Şuanda sadece safa merve arasında sayda bir sıkıntı yok. Orası da 5 kat orayı kullanabiliyorsunuz ama tavaf alanında böyle bir imkân yok. Tavaf alanında böyle bir imkân olmadığı için eğer bunu yapmamış olmasalar idi hacca dursun diyeceklerdi onu da yapmazlar. Buda kabul edilecek bir şey değil. Dolayısıyla oradaki bahsettiğimiz o çelik konstrüksiyon tavaf dönme alanları tamamen geçici kaldırılıp atılacak. . Bende geçen gün çıktım bayağı rahat.  Ama zannediyorum 20 bin kişi tavaf yapabiliyor bir anda. Çok ta fazla dolduramıyorsun orayı.

Ne zaman peki?

Proje biter bitmez.

Hocam takriben kaç yıl sürer en azından Kâbe-i Muazzama’nın içindeki tadilat?

Yolları bir kenara bırakırsak 12 senede bitmesi lazım. Tamamı 20 seneyi bulur. Ben 200 e yakın projeden bahsediyorum. Çocuk oyuncağı değil. İkincisi Mekke’nin özelliği alttaki zemin tamamen kaya toprak değil. Özel olarak makineler geliyor aşağıdaki çalışacak yerin altında ve hiç kimse ne olduğunu ne bittiğini bilmeyecek aşağıda böyle kazarak yürüyüp gidecek.  Çok ciddi bir şekilde bu iş için Avrupa’dan özel makineler sipariş ediliyor geliyor. Bunlar kullanılacak. Dolayısıyla burada birinci aciliyeti olan şey Kâbe ve onun etrafındaki hizmetlerdir. Onunda süresini zaten en aza indirmeye çalışıyoruz.

Buradaki Kâbe’nin etrafındaki hizmetler nelerdir?

Tek ilkimiz Kâbe’nin Methaf dediğimiz Tavaf alanı, ikincimiz harem bölgesi içindeki namaz alanlarımız. Sonra proje tamamlanıyor Osmanlı revakları konulacak ve bitti. Ha daha sonrası da Şamiye bölgesi şuan önemli. Onun için projeler ile ilgili konulmuş olan limitler çok uzun boylu değil. Yani 2 sene bilemedin 3 sene kadar sürecek. Ama bu kadar ciddi bir proje, şimdi orda bir tane en küçük bir iş yapacaksınız hacılar geliyor umreciler geliyor insanlar geliyor insan trafiği yaya trafiği hepsi o kadar iç içe girmiş vaziyette ki mesela beton dökecekseniz beton mitsel bölge diyor. Greyder geliyor malzeme getiriyor. İçeriye girmesi çıkması hepsi birbirinden öte bir şey. Uzatmalarımız tamamen bu sebeple.

Hocam şantiye içinde kaldığınız ofisleri gördük oldukça mütevazı. Sizin oraya gelip gidişiniz nasıl oluyor?

Merve tarafından çıktıysan orda görmüşsündür. Tamamen çelik konstrüksiyon kabinlerden oluşuyor. Bin Laden ofisleri kontrol mühendisleri Bin Laden mühendisleri Bin Laden’in Taşeronları olmak üzere orada çalışıyoruz. Evet sana bir şey söyleyeyim mi oradaki mühendisler dışarıdaki bir yerlere arabalarını park ediyorlar. Trafik akışını sağlamak adına trafiği rahatsız etmeyin çekin gidin buradan diye.  İnsanlar orada arabasını park ediyor dışarıda oradan taksiyle işe gelmeye çalışıyor. O ofisler içerisinden hacılar geçiyor umreciler geçiyor. Buradaki yapılan hizmetlerin devamı esnasında prensip şu bir şekilde bu proje devam edecek ama en azından şimdilik sitenin kapasitesi dolması.

Hocam buradaki projeler dünya Müslümanları için gerekli olan projeler merak içindeyiz sahi 7/24 8 vardiyalı çalışan emekçi insanların ve sizlerin izin vakti ne zaman?

Güzel soru. Bizler her Hac dönemi yıllık izinlerimizi kullanıyoruz. Daha doğrusu bizim şirketin çok ilginçtir herkes istediği zaman izine gidemiyor. Ne zaman gidebiliyor sadece hac zamanı çünkü hac zamanı projeler tamamen duruyor. Hadi hepiniz gidin yıllık izninizi yapın gelin deniliyor. O zaman ancak rahatlıyor ortam. Yani önümüzdeki görünen şekliyle en azından Kâbe için konuşursak heralde 2-3 yıl içerisinde bitmesi lazım inşallah.

Hocam peki bu kadar çok proje biraz geç kalınmış değil mi?

Evet doğru ama şimdi bu söylediğin sözün birkaç boyutu var. Birincisi olay arz talep meselesi. Belki de bu güne kadar bu kadar çok aşırı talep olmadığı için bu işin üstüne gidilmedi. İkincisi bunlar çok ciddi dizayn yapılması gereken projeler.  Yani böyle bir projeyi oturupta 15 günde dizayn yapılmaz. Belki 1 yıl belki 2 yıl belki 3 yıl kalacak bir şey bunlarla ilgili çok ciddi çalışmalar yapılıyor.

Ve bu işlerle ilgili çok ciddi tecrübesi olan bu işi çok iyi beceren bir dizayn şirketi var. Darul Hendese diye geçiyor mühendislik evi adlı Darul el Hendese, şuanda aldıkları yaptıkları projeler dünya çapında projeler. Kâbe ile ilgili olsun tren istasyonları ile ilgili olsun Mekke ve Medine’deki bütün projeleri onlar yapıyorlar. Çok büyük bir şirket. Bu şirket aslen Lübnanlı ama Kendisi şuanda mısırda sonuçlanmış şekilde mısırda çok ciddi bir şekilde inisiyatifleri var ne derler ona şubeleri var, mühendisleri var binlerce mühendisi var. Onun içinde şuanda gayet güzel yürütüyor işini. Bizde onlarla çalışıyoruz yani bizim yapmakta olduğumuz projelerin dizaynını yaptı.

Aynı zamanda uygulanması esnasında da müşavirlik firması olarak bu işe hizmet veriyorlar. Dolayısıyla bu projeler şimdi yani Suudi Arabistan’ın bu konuda para sıkıntısı yok o işte frene basma durumuda yok yani Suudi Arabistan Hükümeti bu biraz ucuza maal olsun demiyor. Tam tersi ne kadar harcanırsa harcansın deniliyor. Ancak bu olaylarla ilgili olarak mesela bu bir mühendislik olayıdır. Bunu normal sıradan bir insan bilmez kralda bilmez haklı olarak. Herhangi bir birimin bizim başbakan da bilmeyebilir normal bir şey bu mühendislik olayıdır. Bunun bir şekilde aktarılabilmesi lazım ama öyle her zaman her şeyi her yerde o kadar kolay o kadar rahat konuşulamıyor. Ama zaman içerisinde bu sıkıntılar dile getirildiği zaman çözüm yolu ne olabilir denildiğinde işte o zaman teknik etütler yapılmaya başladığında görüntü ortaya çıkıyor.

Darul hendese şirketinden bahsetmişken Ravza-i Mutahhara için hazırlanan projeyi duymuştuk son durumu nedir?

Evet, genişletme projesi çizildi hazırlanıyor. O hazırlanan proje o şekliyle yeni yapılan genişletme Ravza’nın önünde idi. Çünkü orası biliyorsunuz geniş ve boş bir alan otoparkların olduğu bölge. Ondan sonra dediler ki efendim kral geldi temel atma töreni yapıldı proje devriye girecek ondan sonra dediler ki efendim bunun arkasını alırsak önüne doğru genişletirsek Kubbe-i Hadra arkada kalacak! Yeşil kubbe dolayısıyla göze hoş gelmeyecek napalım eğer mümkünse bunu arkaya doğru genişletsek e olur dedi Kraldan da onay aldıktan sonra o proje iptal edildi. Yeniden sıfırdan dizayn yapılıp arkaya alındı. Şimdi Peygamber Efendimizin kabrinin olduğu Cennet bahçesinin olduğu bölüm yine olduğu yerde kalacak. Eğer eski dizayn  olsaydı imam önde namaz kılacaktı Kubbe-i Hadra arkalarda bir yerde kalacaktı. Ondan sonrada ziyaret içinde özel girişler çıkışlar yapılmıştı onlar da iptal! Onlara dokunulmuyor şimdi. Olduğu gibi duruyor arkaya doğru genişliyor. Bu projeler tabi ki dizayn aşamasında o ortaya çıkan değişikliklerde bir şekilde projenin zamanlama olarak durumunu etkiliyor.

Ama tekrar söylüyorum maddi yönden bu proje biraz pahalı oldu vazgeçelim daha ucuza indirelim diye bir teknik böyle bir düşünce hiç bir şekilde söz konusu değil. Suudi hükümet bu konuda üzerine düşeni yapıyor fazlasıyla çünkü bu paraların getirisi yok. Yani mescide harcadığı para 1 milyarda olsa geriye bir şey gelmeyecek 100 milyarda olsa geriye bir şey gelmeyecek.  Ama esas olan o proje düzgün bir şekilde yapılabilsin.

Bunu yaparken cevre şartlarını göz önünde bulundurmak zorundasın etrafındaki binalar olsun şunlar olsun mesela, ben Medine’de 30 yıl çalıştım Mescidi Nebevi’nin hemen arkasında bir oteller sırası vardır. Bunlardan bir tanesi Envar ül Medine, Medine’nin nurları oteli olarak geçer kral onu annesine vermiş. Annesi de onun gelirini hayra gidecek şekilde orayı ayırmış işte o otelde dahil o sıradaki otellerin tamamı yıkılıyor.

Peki, bu kadar çok otel bu kadar çok büyük isimler vs izin durumları nasıl oluyor?

Güzel konuya temas ettin. Şöyle ki söz konusu olan Mescidi Nebevi, Kâbe-i Muazzama olunca hiçbir otel sahibi de çıkıp diyemez ki: “benim otelimi yıkamazsınız kardeşim!” ve hiçbir projemizde şurada otel var diyerek ne ertelenir ne de yönü değiştirilir. Hatice Hanım ben Medine’den ayrılmadan 2 yıl evvel ayrılacağım güne kadar Kral adayı Emir Sultan Saraylarının kontrol mühendisliğini yaptım. O süreçte yaptığımız projelerden biride Mescidi Nebevi’nin hemen arkasında 5 yıldızlı Emir Sultana ait bir otel yaptık. Bu otelden önce mevcut olan otelleri tamamen yıktık ve yerine bu oteli yaptık. Ha sanılmasın ki otel sahipleri mağdur ediliyor. Hayır! Devlet üstüne düşen her şeyi bu hususta üstleniyor.

Hocam son olarak;

Kâinatın merkezi olan bu beldelerde bizden istenilen, mesela arabanızın tekeri patladı hem arabanızı sürdürüp hem de aynı anda tekeri değiştirebilir misiniz? Hayır! Ama bizden burada istenen o! Böyle garip bir durum mevzubahis. O lastiğin değişmesi lazım ama geç kaldık arabanında gitmesi lazım bu şekilde hepsinin birlikte yürümesi kolay değil. Sözün özü çarpıcı gerçek olmayan misal, mantık olarak doğru, hem arabanın lastiği değişecek hem de araba yürüyecek yolda kalmaması için. Bizde burada hem işlerimizi yürütüyoruz hem de âlemi cihan insanı aynı anda umresini, ibadetlerini gerçekleştiriyor.

Hatice Tüfekci, Kabe-i Muazzama’yı seyrede seyrede, dinledi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir